Interdisciplinary Quranic Studies Research Institute, Shahid Beheshti University & Contemporary Thoughts Press Journal of Interdisciplinary Qur'anic Studies 2976-6982 5 1 2026 03 21 Enhancing Arabic Word Stemming Using the Char Stemmer Deep Learning Model بهبود ریشه‌یابی کلمات عربی با استفاده از مدل یادگیری عمیق Char Stemmer 5 25 107215 10.37264/JIQS.V5I1.6 EN Azal Alaswaad PhD Candidate, Department of Computer Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran Behrouz Minaei-Bidgoli Professor, Department of Computer Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran 0000-0002-9327-7345 Journal Article 2026 02 17 The stemming of Arabic words is a crucial step in several text processing tasks, including text mining, information retrieval, and natural language processing. Arabic stemmers face many challenges, mainly due to the complex nature of Arabic words and their different writing styles. To address these challenges, this paper presents a novel approach integrated into a Python module for improving conventional Arabic stemming. The proposed approach employs neural network architectures to achieve high accuracy in Arabic text stemming. We utilize a Bi-LSTM architecture to extract Arabic stems and construct sequence-to-sequence stemming models. The proposed model is named Char Stemmer. To evaluate this model, we use a benchmark dataset of Qur’anic words and classical Arabic texts. Extensive experiments were conducted to evaluate the model, including comparisons with several well-established Arabic stemmers, namely Khoja, Light-10, P-Stemmer, Tashaphyne, and Al-Khalil. The experimental results show that the proposed model achieves a stem accuracy of 93.88%, substantially outperforming conventional rule-based and light stemming methods. The results demonstrate the effectiveness of deep learning sequence models for Arabic stemming and highlight the potential of character-level models for capturing complex morphological structures. The proposed model is generalizable, scales well, and can serve as a domain-independent solution for a wide range of Arabic NLP applications. Furthermore, the model can be directly integrated into Arabic information systems for tasks such as automated text normalization, intelligent search, and knowledge extraction in applied computing environments. ریشه‌یابی واژگان عربی یکی از مراحل اساسی در بسیاری از وظایف پردازش متن، از جمله متن‌کاوی، بازیابی اطلاعات و پردازش زبان طبیعی است. با این حال، ریشه‌یاب‌های زبان عربی به دلیل ساختار پیچیده واژگان این زبان و تنوع شیوه‌های نگارش آن با چالش‌های متعددی روبه‌رو هستند. برای غلبه بر این چالش‌ها و بهبود روش‌های متداول ریشه‌یابی واژگان عربی، این مقاله رویکردی نوین را که در قالب یک ماژول پایتون پیاده‌سازی شده است، ارائه می‌کند. در این رویکرد، از معماری‌های شبکه عصبی به‌منظور دستیابی به دقت بالاتر در ریشه‌یابی متون عربی استفاده شده است. بدین منظور، معماری Bi-LSTM برای استخراج ریشه واژگان عربی و ساخت مدل‌های ریشه‌یابی مبتنی بر توالی‌به‌توالی (Seq2Seq) به کار گرفته شده و مدل پیشنهادی Char Stemmer نام‌گذاری شده است. برای ارزیابی عملکرد این مدل، از یک مجموعه‌داده مرجع شامل واژگان قرآن کریم و متون عربی کلاسیک استفاده شد. همچنین آزمایش‌های گسترده‌ای با هدف مقایسه عملکرد مدل پیشنهادی با چندین ریشه‌یاب شناخته‌شده زبان عربی، شامل Khoja، Light-10، P-Stemmer، Tashaphyne و Al-Khalil انجام گرفت. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی با دستیابی به دقت 93.88 درصد در استخراج ریشه واژگان، عملکردی به‌مراتب بهتر از روش‌های متداول مبتنی بر قواعد و ریشه‌یابی سبک ارائه می‌دهد. یافته‌ها بیانگر کارایی بالای مدل‌های توالی مبتنی بر یادگیری عمیق در ریشه‌یابی زبان عربی و نیز توانایی مدل‌های مبتنی بر نویسه در شناسایی ساختارهای صرفی پیچیده این زبان است. افزون بر این، مدل پیشنهادی از قابلیت تعمیم‌پذیری و مقیاس‌پذیری مناسبی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان راهکاری مستقل از حوزه کاربرد، در طیف گسترده‌ای از سامانه‌های پردازش زبان طبیعی عربی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین این مدل قابلیت ادغام مستقیم با سامانه‌های اطلاعاتی زبان عربی را برای کاربردهایی همچون هنجارسازی خودکار متون، جست‌وجوی هوشمند و استخراج دانش در محیط‌های محاسباتی داراست.

https://iqs.sbu.ac.ir/article_107215_1fc6ad3a63a8c84a1b307a6d36df353b.pdf

Interdisciplinary Quranic Studies Research Institute, Shahid Beheshti University & Contemporary Thoughts Press Journal of Interdisciplinary Qur'anic Studies 2976-6982 5 1 2026 03 21 Catholic and Muslim Intellectual Perspectives on the Qur’an in the Polish–Lithuanian Commonwealth رویکردهای کاتولیکی و اسلامی به قرآن در قلمرو مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی 27 44 107184 10.37264/JIQS.V5I1.2 EN Joanna Kulwicka-Kamińska Professor, Centre for Kitab Studies, Faculty of Humanities, Nicolaus Copernicus University, Toruń, Poland. 0000-0001-8566-9181 Maria Woźniak PhD student, Centre for Kitab Studies, Faculty of Humanities, Nicolaus Copernicus University, Toruń, Poland. 0000-0002-6140-9649 Journal Article 2025 05 11 The article examines contrasting perspectives on the Qur’an in the First Polish Republic (1569–1795), where Muslim Tatars coexisted with predominantly Christian populations. A comparative textological method was employed in the analysis. It explores two approaches: the apologetic tefsir, a Polish Qur’an translation from the late 16th to early 17th century, and a 17th-century polemical treatise, The Life of Muhammad and Description of the Qur’an by Michel Baudier, translated into Polish by an anonymous nobleman. While the tefsir aimed to preserve Tatar Islamic identity using local languages and Islamic exegetical sources, Baudier’s treatise criticized the Qur’an as false and deceptive. This study highlights different approaches to the interpretation of the Qur’an, shaped by social and religious contexts as well as the cultural background of the European Reformation and Counter-Reformation. Our findings indicate that the Reformation period fostered a climate of multiculturalism, allowing the Polish Tatars to translate the Qur’an for their fellow Muslims without significant obstacles. In contrast, the Counter-Reformation era, marked by the growing influence of the Ottoman Empire in contemporary Europe, triggered apologetic reactions among local Catholics, who subjected the Qur’an to severe and unjust criticism. این مقاله به بررسی دیدگاه‌های متفاوت درباره قرآن در جمهوری نخست لهستان (۱۵۶۹–۱۷۹۵) می‌پردازد؛ دوره‌ای که در آن تاتارهای مسلمان در کنار جمعیتی عمدتاً مسیحی زندگی می‌کردند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تطبیقی متن‌شناختی انجام شده است. در این مطالعه، دو رویکرد متمایز بررسی می‌شود: نخست، تفسیر دفاعی، یعنی ترجمه‌ای لهستانی از قرآن متعلق به اواخر سده شانزدهم تا اوایل سده هفدهم؛ و دوم، رساله‌ای جدلی از سده هفدهم با عنوان زندگی محمد و توصیف قرآن، نوشته میشل بودیه که به وسیله فردی گمنام به زبان لهستانی ترجمه شده است. در حالی که هدف از تدوین این تفسیر، حفظ هویت اسلامی تاتارها از طریق بهره‌گیری از زبان‌های محلی و منابع تفسیری اسلامی بود، رساله بودیه قرآن را اثری باطل و فریبنده معرفی کرده و به نقد آن پرداخته است. این پژوهش نشان می‌دهد که شیوه‌های متفاوت تفسیر قرآن، تحت تأثیر زمینه‌های اجتماعی و دینی، و نیز فضای فرهنگی ناشی از نهضت اصلاح دینی و ضداصلاح دینی در اروپا شکل گرفته‌اند. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که دوره اصلاح دینی، با ایجاد فضایی چندفرهنگی، امکان ترجمه قرآن را برای تاتارهای لهستانی به منظور استفاده هم‌کیشان مسلمانشان، بدون موانع جدی، فراهم ساخت. در مقابل، دوره ضداصلاح دینی که هم‌زمان با افزایش نفوذ امپراتوری عثمانی در اروپا بود، واکنش‌های دفاعی کاتولیک‌های محلی را برانگیخت و موجب نقدهای شدید و ناعادلانه نسبت به قرآن شد.

https://iqs.sbu.ac.ir/article_107184_69034e709fad2b8bf580d55b29e2fa27.pdf

Interdisciplinary Quranic Studies Research Institute, Shahid Beheshti University & Contemporary Thoughts Press Journal of Interdisciplinary Qur'anic Studies 2976-6982 5 1 2026 03 21 Stability without Stasis: Re-reading Qur’anic Mountains in Light of Modern Geodynamics پایداری بدون سکون: خوانشی نو از کوه‌های قرآن در پرتو ژئودینامیک مدرن 45 63 107214 10.37264/JIQS.V5I1.3 EN Meysam Zarinfar Assistant Professor, Department of Civil Engineering, Faculty of Engineering, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran 0000-0003-0699-1901 Journal Article 2026 02 03 Qur’anic verses describing mountains in relation to the prevention of mayd (instability or oscillation) have generated ongoing discussion concerning their possible relationship to contemporary geodynamic models. While some modern interpretations have associated these verses with geological processes, questions remain regarding how such readings may be understood within the distinct methodological and epistemological frameworks of Qur’anic discourse and Earth science. Adopting an interdisciplinary approach, the study analyzes the semantic domain of rawāsī and mayd in classical exegesis and compares them with insights from contemporary geodynamics. The analysis suggests that the negation of mayd is best understood as referring to the mitigation of persistent instability rather than the absence of motion. Geological evidence suggests that orogeny, through increases in lithospheric gravitational potential energy, crustal thickening, and enhanced mechanical strength, may act as a long-term feedback mechanism that contributes to local or temporal reductions in convergence rates over multi-million-year timescales. Early Earth geodynamic models further suggest that, prior to the emergence of stable collisional mountain belts, tectonic deformation was more vertically dominated and spatially heterogeneous. Within a comparative framework, the concept of rawāsī may be understood as resonating conceptually with the moderating role of collisional mountain systems within tectonic dynamics. Accordingly, the verses emphasize the moderation of instability rather than the cessation of motion, a perspective that may be considered broadly compatible with modern geodynamic insights, in an analogical sense. آیات قرآنی که کوه‌ها را در ارتباط با جلوگیری از «مَید» (ناپایداری یا نوسان) توصیف می‌کنند، همواره محل بحث در نسبت با مدل‌های نوین ژئودینامیکی بوده‌اند. در حالی که برخی تفسیرهای معاصر این آیات را با فرایندهای زمین‌شناختی مرتبط دانسته‌اند، همچنان این پرسش باقی است که چنین خوانش‌هایی چگونه می‌توانند در چارچوب‌های روش‌شناختی و معرفت‌شناختی متفاوتِ گفتمان قرآن و علوم زمین فهم شوند. پژوهش حاضر این مسئله را از طریق تحلیل تطبیقی میان تفاسیر کلاسیک و ژئودینامیک نوین بررسی می‌کند. این مطالعه با رویکردی میان‌رشته‌ای، دامنه معنایی دو مفهوم «رَواسی» و «مَید» را در سنت تفسیری بررسی کرده و سپس این برداشت‌ها را با یافته‌های ژئودینامیک معاصر مقایسه می‌کند. نتایج تحلیل نشان می‌دهد که نفی «مَید» را باید ناظر به کاهش ناپایداریِ زمین دانست، نه نفی مطلق حرکت. شواهد زمین‌شناختی نشان می‌دهد که کوه‌زایی، از طریق افزایش انرژی پتانسیل گرانشی لیتوسفر، ضخیم‌شدن پوسته و تقویت استحکام مکانیکی، می‌تواند به‌مثابه سازوکاری بازخوردی در بلندمدت عمل کرده و در مقیاس‌های زمانی چند میلیون ساله، به کاهش موضعی یا زمانی نرخ همگرایی صفحات کمک کند. افزون بر این، مدل‌های ژئودینامیکی زمین اولیه نشان می‌دهند که پیش از شکل‌گیری کمربندهای کوهزایی برخوردی پایدار، تغییرشکل‌های تکتونیکی بیشتر ماهیتی عمودی و ناهمگن داشته‌اند. در یک چارچوب تطبیقی، می‌توان مفهوم رواسی را از حیث مفهومی همسو با نقش تعدیل‌کننده سامانه‌های کوهزایی برخوردی در پویایی‌های تکتونیکی دانست. بر این اساس، این آیات بیش از آنکه بر توقف حرکت دلالت داشته باشند، بر مهار و تعدیل ناپایداری تأکید می‌کنند؛ برداشتی که می‌توان آن را به‌طور کلی با یافته‌های ژئودینامیک معاصر هماهنگ دانست.

https://iqs.sbu.ac.ir/article_107214_d269797062dc2547b5c0e2c0b65aeb08.pdf

Interdisciplinary Quranic Studies Research Institute, Shahid Beheshti University & Contemporary Thoughts Press Journal of Interdisciplinary Qur'anic Studies 2976-6982 5 1 2026 03 21 A Critical Discourse Analysis of the Virtues of ʿAlī ibn Abī Ṭālib in the Holy Qur’an Based on Fairclough’s Theory تحلیل گفتمان انتقادی فضائل علوی در قرآن کریم بر اساس نظریه نورمن فرکلاف 65 88 107247 10.37264/JIQS.V5I1.4 EN Ezzat Molla Ebrahimi Professor, Department of Arabic Language and Literature, University of Tehran, Tehran, Iran 0009-0001-6856-7500 Nahideh Ghader PhD student of Arabic Language and Literature, University of Tehran, Tehran, Iran 0009-0001-1185-5667 Journal Article 2025 11 10 Critical Discourse Analysis (CDA) represents an evolutionary trajectory in linguistic studies. This approach goes beyond the mere description of linguistic data to prioritize the ideological processes, situational contexts, and intertextual relations that shape discourse. Accordingly, the present study employs Norman Fairclough’s CDA framework to examine the Qur’anic verses revealed regarding the virtues of ʿAlī ibn Abī Ṭālib. The main objective of this research is to uncover the hidden power relations and ideological foundations of the discourse of Imāmah. This is achieved through a systematic analysis at the three levels of description, interpretation, and explanation. The findings indicate that at the level of description, the virtues of ʿAlī ibn Abī Ṭālib are concretely represented and foregrounded through rhetorical devices, such as antithesis, parallelism, contrast, rhyme, and allusion, as well as symbolic loci like Ghadīr and the Mosque. At the level of interpretation, the intertextual network of the examined verses forms a coherent discourse of Wilāyah, self-sacrifice, truthfulness, and divinely endowed knowledge. Furthermore, at the level of explanation, the Imāmah discourse attains hegemony over competing discourses through six ideological components: divine legitimacy, infallibility, completion of religion, absolute obedience, moral superiority, and divinely bestowed knowledge. Ultimately, the combination of textual and metatextual elements demonstrates that the discourse of Imāmah is a revelatory, integrated, and hegemonic discourse. It is formed in structural opposition to rival discourses such as tribalism, hypocrisy, and those of the People of the Book. تحلیل گفتمان انتقادی، سیری تکوینی از مطالعات زبان‌شناختی است که از حد توصیف صرف داده‌های زبانی فراتر می‌رود و فرآیندهای ایدئولوژیکی، بافت‌های موقعیتی و بینامتنی مؤثر بر شکل‌گیری گفتمان را در کانون توجه خود قرار می‌دهد . از این رو پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف، به واکاوی آیات نازل‌شده در فضائل حضرت علی(ع) در قرآن کریم می‌پردازد. هدف اصلی این پژوهش، کشف روابط پنهان قدرت و مبانی ایدئولوژیک گفتمان امامت از طریق تحلیل نظام‌مند در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین است. از یافته‌های تحقیق استنباط می‌شود که در سطح توصیف، شگردهای بلاغی همچون طباق، ترصیع، تضاد، سجع و کنایه و نیز مکان‌های نمادین (غدیر خم، مسجد) و صحنه‌پردازی‌های قرآنی، فضائل امام را به صورت عینی بازنمایی و برجسته می‌کنند. در سطح تفسیر نیز، شبکه بینامتنی آیات مورد مطالعه، گفتمان منسجمی از ولایت، ایثار، صدق و علم لدنی حضرت را شکل می‌دهد. همچنین در سطح تبیین، گفتمان امامت علوی با شش مؤلفه ایدئولوژیک «مشروعیت الهی، عصمت، اکمال دین، اطاعت مطلق، برتری اخلاقی و علم لدنی» در کشمکش با گفتمان‌های رقیب به هژمونی دست می‌یابد. عناصر متنی، فرامتنی و نیز مؤلفه‌های کشمکش و ایدئولوژی نشان می‌دهد که گفتمان امامت، گفتمانی وحیانی، یکپارچه و هژمونیک است که در تقابل ساختاری با گفتمان‌های رقیب، همچون قبیله‌گرایی، نفاق و اهل کتاب شکل گرفته است.

https://iqs.sbu.ac.ir/article_107247_1476c43a0157db2addd340d344577ffe.pdf

Interdisciplinary Quranic Studies Research Institute, Shahid Beheshti University & Contemporary Thoughts Press Journal of Interdisciplinary Qur'anic Studies 2976-6982 5 1 2026 03 21 The Universal Tasbīḥ of Beings and Electromagnetic Radiation: Toward a Scientific Interpretation of Qur’an 17:44 تسبیح همگانی موجودات و تابش الکترومغناطیس: تأملی در تفسیر علمی آیه ۴۴ سوره اسراء 107105 10.37264/JIQS.V5I1.1 EN Mostafa Moradi Assistant professor, Interdisciplinary Qur’anic Studies Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran 0000-0002-3609-7276 Farzaneh Rohani Mashhadi Assistant professor, Interdisciplinary Qur’anic Studies Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran 0000-0003-2725-5137 Journal Article 2025 11 16 The Holy Qur’an mentions in several verses the tasbīḥ (glorification) of all celestial and terrestrial beings and of all objects. These verses have become the subject of considerable debate among exegetes and a focal point of divergent interpretations. Generally, exegetes have adopted two primary approaches toward the concept of the universal tasbīḥ of objects. One group considers tasbīḥ to be in the “language of disposition,” viewing disbelievers as being deprived of perceiving it. Another group understands tasbīḥ to be in the “language of speech” from a metaphysical perspective, asserting that the general public is deprived of witnessing it. Furthermore, some thinkers have attempted a scientific interpretation of the verse, seeking a scientific instance for the concept of universal tasbīḥ. While critiquing previously proposed scientific instances, this paper examines the proposed claim of the correspondence between the emission of electromagnetic waves by objects and the material dimension of the universal tasbīḥ of beings as a physical instance of the tasbīḥ of all objects. According to this claim, since these waves are emitted from all material phenomena and creatures in all states, the tasbīḥ of beings is in the “language of speech.” Its physical and material manifestation is the emission of electromagnetic waves from all objects, which non-experts cannot perceive. This interpretation can also be compatible with the metaphysical tasbīḥ of objects in the language of speech, in the sense that its material manifestation consists of the electromagnetic waves emitted from all material objects. قرآن کریم در آیاتی چند، از تسبیح همه موجودات آسمانی و زمینی و همه اشیاء یاد کرده است. این آیات محل بحث مفسران و معرکه آراء گوناگون قرار گرفته است. در یک نگاه کلی مفسران دو رویکرد عمده به مفهوم تسبیح همگانی اشیاء داشته‌اند؛ گروهی تسبیح را زبان حال و کافران را محروم از درک آن دانسته‌اند؛ گروه دیگر تسبیح را زبان قال و از جنبه ملکوتی دانسته و عموم انسانها را از شهود آن محروم شمرده‌اند. همچنین برخی اندیشمندان درصدد یافتن مصداق علمی برای مفهوم تسبیح همگانی برآمده‌اند. این مقاله ضمن نقد مصداق علمی مطرح شده، صدور امواج الکترومغناطیسی از اشیاء را به عنوان مصداقی فیزیکی برای تسبیح تمام موجودات مورد بررسی قرار داده است. طبق این فرضیه، از آنجایی که این امواج از تمام پدیده‌ها و مخلوقات مادی و در تمام حالات صادر می‌شود، تسبیح موجودات به زبان قال است که وجهه مُلکی و مادی آن می‌تواند صدور امواج الکترومغناطیسی از تمام اشیاء باشد که غیرعالمان قادر به درک آن نیستند و همچنین می‌تواند با تسبیح ملکوتی اشیاء و به زبان قال سازگار باشد به این بیان که بروز ملکی آن، امواج الکترومغناطیسی ساطع شده از تمام اشیاء مادی است.

https://iqs.sbu.ac.ir/article_107105_eb23fe2641003ad07d93ebdd63300629.pdf