Interdisciplinary Quranic Studies Research Institute, Shahid Beheshti University & Contemporary Thoughts Press Journal of Interdisciplinary Qur'anic Studies 2976-6982 5 1 2026 03 21 Catholic and Muslim Intellectual Perspectives on the Qur’an in the Polish–Lithuanian Commonwealth رویکردهای کاتولیکی و اسلامی به قرآن در قلمرو مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی 27 44 107184 10.37264/JIQS.V5I1.2 EN Joanna Kulwicka-Kamińska Professor, Centre for Kitab Studies, Faculty of Humanities, Nicolaus Copernicus University, Toruń, Poland. 0000-0001-8566-9181 Maria Woźniak PhD student, Centre for Kitab Studies, Faculty of Humanities, Nicolaus Copernicus University, Toruń, Poland. 0000-0002-6140-9649 Journal Article 2025 05 11 The article examines contrasting perspectives on the Qur’an in the First Polish Republic (1569–1795), where Muslim Tatars coexisted with predominantly Christian populations. A comparative textological method was employed in the analysis. It explores two approaches: the apologetic tefsir, a Polish Qur’an translation from the late 16th to early 17th century, and a 17th-century polemical treatise, The Life of Muhammad and Description of the Qur’an by Michel Baudier, translated into Polish by an anonymous nobleman. While the tefsir aimed to preserve Tatar Islamic identity using local languages and Islamic exegetical sources, Baudier’s treatise criticized the Qur’an as false and deceptive. This study highlights different approaches to the interpretation of the Qur’an, shaped by social and religious contexts as well as the cultural background of the European Reformation and Counter-Reformation. Our findings indicate that the Reformation period fostered a climate of multiculturalism, allowing the Polish Tatars to translate the Qur’an for their fellow Muslims without significant obstacles. In contrast, the Counter-Reformation era, marked by the growing influence of the Ottoman Empire in contemporary Europe, triggered apologetic reactions among local Catholics, who subjected the Qur’an to severe and unjust criticism. این مقاله به بررسی دیدگاه‌های متفاوت درباره قرآن در جمهوری نخست لهستان (۱۵۶۹–۱۷۹۵) می‌پردازد؛ دوره‌ای که در آن تاتارهای مسلمان در کنار جمعیتی عمدتاً مسیحی زندگی می‌کردند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تطبیقی متن‌شناختی انجام شده است. در این مطالعه، دو رویکرد متمایز بررسی می‌شود: نخست، تفسیر دفاعی، یعنی ترجمه‌ای لهستانی از قرآن متعلق به اواخر سده شانزدهم تا اوایل سده هفدهم؛ و دوم، رساله‌ای جدلی از سده هفدهم با عنوان زندگی محمد و توصیف قرآن، نوشته میشل بودیه که به وسیله فردی گمنام به زبان لهستانی ترجمه شده است. در حالی که هدف از تدوین این تفسیر، حفظ هویت اسلامی تاتارها از طریق بهره‌گیری از زبان‌های محلی و منابع تفسیری اسلامی بود، رساله بودیه قرآن را اثری باطل و فریبنده معرفی کرده و به نقد آن پرداخته است. این پژوهش نشان می‌دهد که شیوه‌های متفاوت تفسیر قرآن، تحت تأثیر زمینه‌های اجتماعی و دینی، و نیز فضای فرهنگی ناشی از نهضت اصلاح دینی و ضداصلاح دینی در اروپا شکل گرفته‌اند. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که دوره اصلاح دینی، با ایجاد فضایی چندفرهنگی، امکان ترجمه قرآن را برای تاتارهای لهستانی به منظور استفاده هم‌کیشان مسلمانشان، بدون موانع جدی، فراهم ساخت. در مقابل، دوره ضداصلاح دینی که هم‌زمان با افزایش نفوذ امپراتوری عثمانی در اروپا بود، واکنش‌های دفاعی کاتولیک‌های محلی را برانگیخت و موجب نقدهای شدید و ناعادلانه نسبت به قرآن شد.

https://iqs.sbu.ac.ir/article_107184_69034e709fad2b8bf580d55b29e2fa27.pdf